Delft krijgt een nieuwe loge!

Delft, misschien wel de meest technische stad van Nederland. De combinatie Vrijmetselarij en Delft is niet nieuw: Loge Fides en Loge Silencium zijn sinds de 18e eeuw vertegenwoordigd. De overeenkomst tussen beide loges is dat ze verbonden zijn aan het Grootoosten der Nederlanden. Volgens sommige opvattingen behoren ze dus tot de ‘reguliere’ vrijmetselarij. Maar er is nieuws. De Weekkrant kopt “Delft krijgt eigen loge Vrijmetselaars” maar dat is niet helemaal juist, want vrijmetselaars hebben zich in Delft al veel eerder georganiseerd. Dat neemt niet weg dat er groot nieuws is te melden: Loge La Liberté is een nieuwe loge voor vrijmetselaars in Delft. Een loge verbonden aan de Nederlandse Grootloge der Gemengde Vrijmetselarij. Vrouwen en mannen die met elkaar werken. In Den Haag zit ook een loge die is aangesloten bij de NGGV: Loge Plato. Maar terug naar Delft, en terug naar Loge La Liberté: wij verwelkomen onze broeders en zusters daar van harte natuurlijk. En misschien gaat uw webredactie wel eens langs om sfeer te proeven. De nieuwe loot aan de stam der vrijmetselarij heeft behoorlijk veel aandacht gekregen in de media: hieronder een aardig beeld op TV West, kijkt u vooral vanaf 7.15 want daar begint het item over de nieuwe loge die Delft rijk is geworden!

De loge heeft soms te veel geheimen!

Over de loges van vrijmetselaars doen de wildste complottheorieën de ronde. Ze vormen dan ook het grootste geheime genootschap ter wereld. Maar wat is fictie en wat is werkelijkheid?
Zondag 27 maart. In de Lakensestraat in Brussel, vlak bij de Nieuwstraat, zijn alle kantoren en winkels gesloten. Toch is het die dag ongewoon druk. Enkele honderden mensen in stadskledij zwermen naar het nummer 79. Op de bel staat geen naamplaatje. De zwarte poort zwaait even snel open als dicht. Aan de straatkant lijkt het een doordeweeks rijhuis. Maar schijn bedriegt.

De banale gevel verbergt de imposante tempel van het Grootoosten van België. De grote zaal is opgetrokken uit metershoge zuilen, versierd met Egyptische sculpturen en overladen met vrijmetselaarssymbolen, zoals een grote zon met middenin de letter G. De 110 ‘loges’ van het Grootoosten, uit alle hoeken van het land, zijn die zondag vertegenwoordigd in de Lakensestraat. Alle ‘achtbare meesters’ en ‘logeafgevaardigden’ zijn er. Met meer dan 300 zitten ze in de tempel. In hun rituele tenue, met witte handschoenen, een schort, schouder- en kraaglinten. Het is niet zomaar een bijeenkomst, die 27ste maart. Er wordt een nieuwe Grootmeester verkozen, voor drie jaar. Na een plechtige ceremonie met geheime rituelen volgt een anonieme stemming. De vorige twee Grootmeesters kwamen uit Brussel en Wallonië. De nieuwe moet een Vlaming zijn. Er komt één naam uit de bus: Joseph Asselbergh.

Anderhalve maand later spreek ik met hem af in de Lakensestraat. Niet in de grote tempel, wel één deur verder, waar de pas verkozen Grootmeester zijn bureau en secretariaat heeft. Ook hier sieren allerlei vrijmetselaarssymbolen de muren, waaronder een passer, een winkelhaak, een vaandel, een kraaglint en een doodskop. In de bibliotheek liggen bundels vergeelde manuscripten. In het aanpalende museum hangen schilderijen uit de 18de eeuw, ‘logetableaus’, uniek in de wereld. De nieuwe Grootmeester is een Antwerpenaar. De 71-jarige Asselbergh was jaren topbankier. Hij zat in het directiecomité van het Gemeentekrediet en het latere Dexia Bank België. Hij was bestuurder bij Gimv, Banksys, Euro Travellers Cheque International, European Payment Systems Services, Mastercard Europe en Proton World International. Na zijn rijkgevulde carrière in de bankwereld zat Asselbergh nog jaren in het bestuur van de luchtvaartmaatschappijen Brussels Airlines en SN Airholding. Tot twee jaar geleden. Tijdens zijn loopbaan sprak hij amper met de pers. Niet verwonderlijk dus dat Asselbergh bedenktijd vraagt als ik hem begin april bel voor een interview over zijn nieuwe ‘topjob’ als Grootmeester. Maar al gauw stemt hij in.

Asselbergh wil meteen uitleggen waarom hij me te woord staat. ‘De vrijmetselarij gaat in ons land nog altijd gebukt onder vooroordelen. Die zijn historisch gegroeid. De vrijmetselarij was de eerste vrije vereniging in West-Europa. Alleszins de eerste vrije vereniging die niets te maken had met de beroepsgilden of de kerk. En dan maak je snel vijanden. Zeker in een land als België, waar destijds iedereen katholiek was. Al van in het begin werden de loges als dissident bestempeld, zelfs als ze dat niet waren. De redenering was simpel: waarom gaan vrijmetselaars apart zitten als ze evengoed samen met iedereen in de kerk kunnen zitten? En waarom mogen wij niet weten wat ze in hun loges zeggen?’ ‘Die argwaan leeft vandaag nog onder de bevolking. Vrijmetselaars worden nog altijd gebrandmerkt als ‘papenvreters’. Het klopt dat de loges destijds zijn ingegaan tegen het monopolie van de kerk, zeker in het onderwijs. Maar dat antagonisme is al lang verdwenen. Al sinds het begin van de vorige eeuw staan onze loges ver van de politiek. Het is dan ook een kwakkel dat de paarse regering is ontstaan in de loge. De politici hebben de loge daarvoor niet nodig, gelukkig maar. Ach, er wordt zoveel onzin over ons verteld.’ Lees verder

Overgenomen uit ‘De Tijd’, auteur: Lars Bové

Deel van de universele Broeder- en Zusterketen…

Toen ik nadacht over een mooi onderwerp voor een tweede column namens Loge Plato, kwam ik al gauw uit op de universele Broeder- en Zusterketen. Waarom? Omdat we binnen onze Loge recentelijk weer een aantal prachtige voorbeelden hebben mogen ervaren van hoe krachtig die keten kan werken en welke inspiratie daar dan vanuit kan gaan…

De louterende vanzelfsprekendheid waarmee wij elkaar als Broeders en Zusters over de hele wereld ontmoeten en ontvangen is misschien wel één van de bijzonderste aspecten van die universele Broeder- en Zusterketen: er zijn niet of nauwelijks woorden of handelingen nodig om ons toch opgenomen te weten in een groter geheel dat de eenvoudige optelsom van de samenstellende delen volstrekt overstijgt. Wereldwijd erkennen en aanvaarden we elkaar als Broeders en Zusters en zijn wij elkaar tot steun en verrijking, vanuit de enorme diversiteit die we gezamenlijk te bieden hebben.

Dat merken we bijvoorbeeld heel duidelijk wanneer we – keer op keer – met open armen worden ontvangen in het Belgische Dessel, waar zich een Loge bevindt waarmee wij warme vriendschapsbanden hebben. En wat is het dan mooi om de Broeders van deze Loge ook weer terug te mogen ontvangen – of om hen tegen te komen op plaatsen waar we gezamenlijk op bezoek zijn.

Recentelijk waren we met een groepje Broeders en Zusters van Plato op bezoek bij een bevriende Loge in Keulen. Daar maakten we een prachtige bijeenkomst mee waarbij een Broeder en een Zuster het ‘hogere loon’ ontvingen van Gezel-Vrijmetselaar: als Leerling-Vrijmetselaar hadden zij hard aan zichzelf gewerkt en nu werd hun de weg geboden naar de volgende fase van hun maçonnieke ontwikkeling – wij noemen deze overgang van Leerling naar Gezel de Bevordering. En ook hier weer de vanzelfsprekendheid waarmee wij dit met elkaar konden vieren. Heel bijzonder en tegelijk heel gewoon!

Diezelfde Broeder- en Zusterketen konden we opnieuw met elkaar vormen tijdens een Verheffing die we kortgeleden meebeleefden bij een Loge van een bevriende Obediëntie in Terneuzen. Een Verheffing betreft de overgang van Gezel-Vrijmetselaar naar Meester-Vrijmetselaar – opnieuw een volgende maçonnieke ontwikkelingsfase dus. Tijdens dit zeer indrukwekkende rituaal waren wij letterlijk deel van de keten en zo konden wij haar ook echt tastbaar maken. De energie die dat genereerde en ook de prachtige ondersteunende muziek zorgden ervoor dat wij als Broeders en Zusters allen een diepe ontroering voelden.

Die positieve energie kan op sommige momenten ook welhaast daadwerkelijk zichtbaar worden. Dat ervoeren we pasgeleden, toen we in een Tempelbijeenkomst met elkaar van gedachte wisselden naar aanleiding van een Bouwstuk (een lezing) dat één van ons had opgeleverd (voorgedragen). Wij noemen zo’n gedachtewisseling een comparitie. Daarbij gaat het niet om het overtuigen van de ander van het eigen gelijk, maar juist om het naast elkaar plaatsen van inzichten, zodat een ieder uit die schakeringen en uit die diversiteit nieuwe inspiratie kan opdoen. De constructieve manier waarop dat tijdens die Tempelbijeenkomst gebeurde, leidde tot een lichtheid en verlichting die de ruimte bijna zichtbaar en tastbaar vulden.

Door als Broeders en Zusters met elkaar op reis te gaan en elkaar bij voortduring op te zoeken en te ontmoeten in elkaars werkplaatsen, blijft de universele keten zich voeden en verrijken. En dat levert de gezamenlijke energie op waaraan wij onszelf en elkaar telkens opnieuw mogen laven.

Wilt u meer weten over hoe wij als Broeders en Zusters binnen Plato samen op reis zijn en hoe wij deel uitmaken van die prachtige universele keten? Neem eens een kijkje op onze website. Via onze website kunt u ook contact met ons opnemen – we zullen u heel graag te woord staan. Wees welkom.

Auteur: Ingrid ingrid@haagseloges.nl

Geheim Den Haag: Vrijmetselaarstempels en andere esoterische gebouwen

Op 10 juni a.s. verschijnt de publicatie Geheim Den Haag. Vrijmetselaarstempels en andere esoterische gebouwen in Den Haag rond 1900 bij uitgeverij De Nieuwe Haagsche. De auteurs (twee Haagse kunsthistorici) belichten de opmerkelijke geschiedenis van vrijmetselarij, spiritualisme, theosofie, antroposofie en andere esoterische stromingen. In het boekje bespreken zij tientallen ‘geheime’ locaties uit de periode ca. 1875-1940, waaronder historische logegebouwen en tempels die een bijzondere categorie cultureel erfgoed vormen. Als omlijsting van de boekpresentatie wordt een lezingenmiddag rond het thema georganiseerd in de Koninklijke Bibliotheek met medewerking van de Stichting OVN (Stichting ter bevordering van wetenschappelijk Onderzoek naar de geschiedenis van de Vrijmetselarij en verwante stromingen in Nederland). Tijdens deze middag belichten de auteurs en andere deskundige sprekers het esoterische milieu en haar gebouwen in Den Haag rond 1900, waarna het boekje Geheim Den Haag formeel wordt gepresenteerd aan prof.dr. W.J. Hanegraaff, hoogleraar geschiedenis van de Hermetische filosofie en verwante stromingen aan de Universiteit van Amsterdam. Lees verder.

Dan Brown’s Het Verloren Symbool, thema in boeiende lezing door Paul Marselje

Dan Brown heeft met zijn boek ‘het verloren symbool’ opnieuw een bestseller geschreven. Een bestseller waarin de vrijmetselarij een prominente rol speelt. Brown schetst de vrijmetselarij als een spirituele brug tussen alle wereldgodsdiensten, als een methode die de scheidslijnen tussen de religies en zelfs de wetenschap weet te overbruggen. Ook legt hij uit dat het wezen van de vrijmetselarij is dat het leven gevierd dient te worden, en dat het pas gevierd kan worden als we ons leren bevrijden uit de angst voor pijn, verdriet, lijden en dood.

In de lezing kan worden ingegaan op veel thema’s, waaronder:

  • Heeft Dan Brown de vrijmetselarij juist gekarakteriseerd?
  • Klopt zijn beeld van de gebruiken, ritualen en de levensfilosofie van de vrijmetselaars? En hoe kijken vrijmetselaars daar zelf tegen aan?
  • En klopt dat dan ook in de Nederlandse context? Het verhaal van Brown speelt zich immers af in Washington DC.
  • Wat is de relatie tussen religie, spiritualiteit en de vrijmetselarij?

Datum: 21 mei a.s. Tijd 15.00 uur Deze avond staat ook open voor belangstellenden en is gratis toegankelijk. Aanmelden kan telefonisch 070-4272981 of per email: tom@vrijmetselarijdenhaag.nl

Waarom ik bij de loge ben

Recent verscheen bij Houtekiet een bijzonder interessant boek: Waarom ik bij de loge ben, van VUB-emeritus hoogleraar orthopedagogiek Frank De Fever. Met heel veel belangstelling heb ik deze uitgave met de intrigerende titel gelezen, en vanaf de eerste pagina’s wordt het duidelijk dat de hooggespannen verwachtingen worden ingelost. Niet alleen werpt de auteur een blik in de interne keuken van de vrijmetselarij, maar biedt hij ook een bijzonder persoonlijk document aan, dat klaarblijkelijk zeer veel over de persoonlijkheid van de schrijver zelf zegt. Frank De Fever werd in 1984 ingewijd in een de loge die hij de schuilnaam ‘Ken Uzelf’ meegeeft. Om de discretie te vrijwaren maakt de auteur regelmatig gebruik van pseudoniemen, en dat is tegelijk ook een van de weinige momenten waarop hij niet ten volle in zijn kaarten laat kijken. De Fever werd relatief laat ingewijd; al tijdens zijn studentenjaren op de ULB wist hij eigenlijk al min of meer wat vrijmetselarij voorstelde, maar tot een echte kennismaking kwam het pas jaren later, dank zij collega’s en vrienden die lid waren maar die kennis nooit met De Fever hadden gedeeld, tot het juiste moment zich aanbood. In het boek komt de hele procedure van informatievergaring tot effectieve inwijding uitvoerig aan bod. Dat geldt ook voor het rituaal. Dat kan misschien wat vreemd klinken: in de meeste, zo niet alle boeken over vrijmetselarij wordt het inwijdingsrituaal nogal vaag gehouden onder het motto: ‘wie het niet zelf heeft meegemaakt kan het toch niet vatten’. Op zich is dat een onzinnige redering. Ik zou in geuren en kleuren kunnen vertellen over die fantastische productie van Elektra die ik vorig seizoen in de Muntschouwburg zag, dat mijn mond letterlijk openviel bij het slotbeeld – toen de achterwand van het decor opschoof en Orest, met de dode Elektra op zijn schoot, als een piëta torende boven een berg van lijken. En dat terwijl de donderende akkoorden van het Agamemnon-Leitmotiv door het geweldige Muntorkest in de zaal bulderden. Ik ben er dagen niet goed van geweest. Maar de lezer dezes was er hoogstwaarschijnlijk zelf niet bij dus moet hij mijn getuigenis maar voor waar aannemen. Hetzelfde dus wat inwijdingsrituelen in de vrijmetselarij betreffen: niets houdt je tegen om daar alle mogelijke details publiek over mee te delen – zolang je het zelf niet meemaakte kan je toch niet de ware indruk van het gebeuren vatten. Maar het geeft je wel een zeker beeld. En dat doet De Fever zeer mooi. En het wordt nog beter: de eerste logezitting na zijn inwijding is een anticlimax. Weg mysterie en overweldigende ervaring, weg volk. Ook dat is vrijmetselarij: lang niet iedereen is altijd aanwezig, en het kan vaak om heel technische en administratieve zaken gaan. Uitsluiting van broeders die in het profaan leven een misstap hebben begaan, bijvoorbeeld. Al dan niet toelaten van vrouwen. Nut en onzin van een ‘ladies’ night’. Dat zijn nu precies de redenen waarom jaarlijks meerdere broeders definitief de tempelpoort achter hen dichttrekken. Velen worden misschien ingewijd in de overtuiging dat ze nu eindelijk, via emotionele, spirituele en intellectuele zelfontplooiing aan een betere wereld zullen kunnen bouwen maar uiteindelijk enkel de holle frases van de rituelen zien en tot inzicht komen dat vrijmetselaars ook maar mensen zijn – met alle daarbij gepaard gaande tekortkomingen. De auteur haalt inderdaad een aantal feiten aan die toch wel van bedenkelijke aard zijn: dat hij met twee broeders, tijdens het show-block van zo een ‘ladies’ night’ een cowboy-en-indianen-act uitvoert is daar een voorbeeld van. Of die ene werkstudent die dacht dat hij zonder examen ook wel geslaagd zou zijn omdat professor De Fever immers ook lid was van dezelfde club. En ook de meesterverheffing, met haar verwijzingen naar de dood van Hiram, staan veraf van de werkelijkheid. Dat was ook één van de redenen waaromDe Fever zijn maçonnieke activiteiten min of meer stopzette. Lees verder

Auteur: Jimmy Koppen jimmy.koppen@vub.ac.be

Het was een mooie dag!

Vandaag waren de deuren van veel Haagse Loges open. En niet alleen op een kier. Lezingen, gesprekken, veel koffie thee en frisdrank. Heel veel boeken en foldermateriaal. Er waren ook heel veel vrijmetselaars, en dat is niet toevallig: zo vaak zien leden van verschillende loges elkaar niet. Het was vandaag een mooie dag, en ook met de bezoekers ging het goed. Wij hebben begrepen dat er hele goede gesprekken zijn geweest. En als wij op onze eigen waarneming mogen afgaan, dan hebben de broeders en zusters van de gemengde loges het prima gedaan. En niet alleen de gemende loges, ook de Orde van Weefsters heeft volgens ons goede zaken gedaan. Want er waren bijzonder veel vrouwen. Wij zijn onder de indruk van de presentaties die wij hebben gezien, en de lezingen die gehouden zijn. De presentaties omdat alles er prachtig uitzag, de presentatie was prima en de inhoud ook. En lezingen… inmiddels heeft uw redactie het wel een beetje ‘gehad’ met de zoveelste Dan Brown lezing, hoe goed bedoeld ook. Lezingen die je raken, die uitleggen wat vrijmetselarij is en daar bovendien een actueel thema aan koppelen, dat zijn lezingen die ons boeien (waar Dan Brown overigens een uitstekend auteur blijft natuurlijk). Er zijn veel open dagen en lezingen, er is veel te kiezen en toch was deze dag bijzonder. Het was een dag waar heel veel verschillende soorten vrijmetselarij bij elkaar waren. Een mooi programma voor belangstellenden, en – moeten wij zeggen – een fraai moment voor vrijmetselaren om ‘bij de buren’ te kijken. En volgens ons met succes. Wij pleiten voor een – misschien iets meer bescheiden – herhaling. Want ‘samen’ kom je verder, daar is vandaag een mooi voorbeeld van.

Voor alle duidelijkheid: 16 april 2011 open dag vrijmetselaars Den Haag

Inmiddels staat internet vol met de open dag op 16 april. Maar er zijn nogal wat organisaties die een open dag organiseren, ook op zaterdag 16 april a.s. Maar welbeschouwd is er die dag maar een plek waar je heel veel informatie over vrijmetselarij kunt krijgen, en dat is op de 2e Sweelinckstraat 131 in Den Haag. Van 13.00 uur tot 17.00 uur. Maar dat staat ook op de poster, en staat nog eens heel duidelijk op de website van reguliere vrijmetselaars.  En wat daar niet staat, en daarom doen wij dat hier, is dat er veel loges zijn die misschien niet regulier heten te zijn, maar er die dag wel absoluut bij zijn. Loges van Gemengde Vrijmetselarij (mannen en vrouwen) en naar wij hebben begrepen dat de Loge van Weefsters ook aanwezig gaan zijn. Dus een mooi programma (en zijn lezingen), de kans om eens goed rond te kijken (er valt beslist veel te zien) en heel veel, echt heel veel verschillende loges. En dan vergeten wij  bijna dat de koffie en thee gratis zijn, net zoals de toegang.

Het vervolg (Omroep Brabant) Vrijmetselarij ‘exposed’

In het vorig stuk vroegen wij ons af wat ‘Nondeju‘ een nieuw programma van Omroep Brabant ons zou laten zien van een loge. Een inwijding, want dat is bij de ‘teaser’ wel te zien. En nu de beelden van de uitzending zelf. Wij hebben bliksemsnel de meningen gepeild: is (volgens vrijmetselaren) nu teveel te zien? Het antwoord: de meningen zijn verdeeld. De een noemt het ‘verhelderend’ of ‘mooi en integer’ de ander roept dat hier toch wel een lijn is overschreden. Wij hebben besloten hier niet direct een mening over te hebben. Al is het jammer dat een verrassingselement, en daar gaat bij elk rituaal, elke maçonnieke opvoering toch om, verloren gaat. Aan de anderen kant. Je hoeft op internet niet heel hard te zoeken naar meer ‘ontboezemingen’ want die zijn er natuurlijk ook. Enfin. Laten wij u vooral niet wachten. Oordeelt u zelf:

Opmerkelijk: Krijgt Omroep Brabant exclusief toegang in loge?

Ja. Opmerkelijk nieuws uit Noord Brabant. Want als wij de inleiding mogen geloven, dan staat er iets opmerkelijks te gebeuren. Niet alleen gaan de deuren van een loge daar royaal open, het lijkt erop dat de inwijding van een kandidaat ook daadwerkelijk gevolgd gaat worden. En wij zeggen “het lijkt erop” want helemaal zeker is dat natuurlijk niet. In ieder geval is het deze omroep gelukt om ons bij voorbaat aan de buis te kluisteren. Zal het geheim van de vrijmetselarij zich dan ook daadwerkelijk ontrafelen? Kijkt u even mee?